Arheološko nalazište Belo brdo - Vinča

Nalazi se na teritoriji opštine Grocka istočno od centra Beograda, pored puta Beograd – Smederevo. Na samoj je obali reke Dunav, 19 kilometara nizvodno od ušća Save u Dunav. Značajan je i kao jedno od zanimljivijih izletišta Beograda. Ali i kao značajno mesto kada je turizam u Srbiji u pitanju, izleti uopšte.  Arheološko nalazište Vinča i njegovom značaju doprinosi položaj uz Dunav, pa je moguć pogled na njega i tokom krstarenja.

Arheologija Beograda je ovim lokalitetom, koje je dostupno široj javnosti, toliko bogatija u smislu komercijalne ponude. Pravi značaj biti vidljiv tek u narednom periodu razvoja grada u  turističkom pogledu. Ostala izletišta oko Beograda su dodatno atraktivnija kada u blizini imaju arheološko nalazište svetskog glasa.

Arheološki lokalitet Belo brdo predstavlja ostatke neolitskog naselja sa kućama i zemunicama, praistorijskog čoveka. Vinčanska kultura prostirala se oko 4000. godine pre naše ere, na teritoriji većoj od teritorije bilo koje neolitske kulture u Evropi. Pojedina njena naselja premašila su veličinom i brojem žitelja ne samo sva istovremena neolitska naselja, već i prve gradove znatno kasnije nastale u Mesopotamiji, Egeji i Egiptu.

Arheolog i kustos Muzeja grada Beograda koji se stara o nalazištu u Vinči Dragan Janković navodi da pre Vinče u Evropi nije postojalo nijedno naselje koje se može nazvati gradom. Zbog ovoga se Vinča ubraja u najranije evropske gradove, a mnogi stručnjaci je smatraju prvim evropskim gradom.

Kuće vinčanskog naselja formirane su u nizu, uvek iste orijentacije, sa prolazima i ulicama. Složene su arhitekture, sa više prostorija, građene. Vinčanci su gradili kuće sa drvenom konstrukcijom, malterisane spolja i iznutra mešavinom blata i pleve. Veličine su bile od 40 do 100 metara kvardatnih, sa pećima umesto ognjišta, Ovo svedoči, kako kaže Janković, o ljudima koji su posedovali kulturu stanovanja, odnosno urbanim ljudima.